Tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước (DNNN) cùng với tái cấu trúc đầu tư và cơ cấu lại thị trường tài chính là 3 lĩnh vực quan trọng nhất của tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng trong 5 năm tới, như Nghị quyết Trung ương 3 khoá XI đã nêu.

Hiện tại các TĐKTNN đều tổ chức theo mô hình công ty mẹ-công ty con. Quan hệ sở hữu về vốn giữa công ty mẹ-công ty con và việc thực hiện quyền, nghĩa vụ chủ sở hữu của công ty mẹ với công ty con là nội dung quan trọng của quan hệ sở hữu giữa công ty mẹ và công ty con trong TĐKTNN. Thực hiện tốt hay không mối quan hệ này sẽ có tác động tích cực hay tiêu cực đến việc bảo toàn và phát triển vốn trong các TĐKTNN.

Xoá bỏ cách phân công, phân cấp quản lý DNNN theo kiểu hành chính với đặc trưng là có nhiều đầu mối, nhiều cấp, nhiều tổ chức. Loại bỏ việc sử dụng bộ máy hành chính nhà nước và sử dụng công chức nhà nước để thực hiện chức năng chủ sở hữu. Giảm dần và tiến đến loại bỏ việc sử dụng cơ chế phối hợp kiểu hành chính, giấy tờ, từ bên ngoài vào, từ trên xuống ít hiệu quả, trì trệ, lòng vòng, thủ tục hành chính, không rõ trách nhiệm.

Việt Nam đang tiến hành quá trình tái cơ cấu nền kinh tế một cách sâu sắc, trong đó hệ thống doanh nghiệp nhà nước là một trong những trọng tâm quan trọng cần tái cơ cấu. Mô hình hoạt động và quản lý tập đoàn kinh tế nhà nước nào là phù hợp với thực tiễn hiện nay? Bài viết sau đây sẽ nghiên cứu kinh nghiệm của Trung Quốc và Singapore và bài học tham khảo đối với Việt Nam.

Để Doanh nghiệp Nhà nước giữ vai trò có tính đổi mới và nắm giữ những vị trí phù hợp với vai trò mới của doanh nghiệp Nhà nước thì tất yếu phải điều chỉnh lại và tái cấu trúc các ngành, lĩnh vực hoạt động của Doanh nghiệp Nhà nước

Một trong những lý do thúc đẩy việc thành lập các tập đoàn kinh tế nhà nước (TĐKTNN) ở nước ta là sử dụng lợi thế kinh tế theo quy mô của TĐKTNN để đạt được hiệu quả cao hơn, sức cạnh tranh tốt hơn. Mục tiêu này được thể hiện trong nhiều nghị quyết của Đảng về đổi mới doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và trong các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước về thí điểm thành lập TĐKTNN và trong điều lệ của các TĐKTNN.

Sau một tuần nóng với các kết luận thanh tra đối với một số tập đoàn kinh tế nhà nước, trong tuần này, câu chuyện về tái cấu trúc sẽ trở thành tâm điểm khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ có buổi làm việc, cho ý kiến về Đề án Tái cơ cấu nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao hiệu quả, năng suất và năng lực cạnh tranh.

Trong nền kinh tế thị trường, doanh nhân là người có vai trò quyết định sự phát triển sản xuất kinh doanh, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, góp phần quan trọng tạo việc làm và đóng góp cho ngân sách nhà nước, đồng thời tham gia phát triển văn hoá, xã hội. Vai trò của đội ngũ doanh nhân còn gắn liền với vai trò của đội ngũ DN ở nước ta.

Khu vực kinh tế tư nhân là nhân tố quyết định cho sự phát triển kinh tế, đóng vai trò quan trọng trên bình diện xã hội, chính trị, góp phần hình thành một xã hội công dân, qua đó, người dân có được vị thế kinh tế xã hội độc lập hơn và có điều kiện phát huy khả năng trong môi trường cạnh tranh lành mạnh. Tại Việt Nam, khu vực kinh tế tư nhân đã trải qua nhiều biến động trong suốt hai thập niên qua. Kể từ khi nhà nước từ bỏ vai trò độc quyền hoạt động kinh tế và công nhận thành phần kinh tế tư nhân, khu vực này không ngừng lớn mạnh. Có thể nói, sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân cùng với chính sách mở cửa mậu dịch đã trở thành nhân tố chính dẫn đến sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Việt Nam.