Một cách chung nhất, phá giá tiền tệ là việc giảm giá trị của đồng nội tệ so với các loại ngoại tệ so với mức mà chính phủ đã cam kết duy trì trong chế độ tỷ giá hối đoái cố định. Nói cách khác, phá giá tiền tệ là việc đánh tụt sức mua danh nghĩa của tiền tệ nước mình so với ngoại tệ hay nâng cao tỷ giá hối đoái của một đơn vị ngoại tệ.

Thương mại thường được coi là “động lực” tăng trưởng tại các nước phát triển, tuy nhiên cách ví von này không chính xác lắm vì nó khiến người ta hiểu rằng mối quan hệ nhân quả này xuất phát từ thương mại (xuất khẩu) và dẫn đến tăng trưởng GDP. Đối với nền kinh tế quy mô nhỏ như nền kinh tế Việt Nam, thì dường như tăng trưởng là “động lực” của thương mại chứ không phải thương mại là “động lực” của tăng trưởng.

Luật Doanh nghiệp 1999 và 2005 được ban hành đã tạo nên những cú hích lớn cho sự phát triển bùng nổ của các doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân trong thập niên vừa qua. Sự lớn mạnh của khu vực tư nhân có thể được thấy rất rõ qua số lượng doanh nghiệp ngày càng tăng và những đóng góp của khu vực này vào nền kinh tế quốc dân. Sự phát triển về số lượng của khu vực doanh nghiệp này là điều dễ dàng nhận thấy. Sau 10 năm thi hành Luật Doanh nghiệp, việc đánh giá lại chất lượng của sự tăng trưởng về số lượng này cũng như chất lượng hoạt động của chính các doanh nghiệp tư nhân là điều cần thiết.

Cho đến nay những yếu kém về cơ cấu của nền kinh tế nhìn chung vẫn chưa được khắc phục. Thêm vào đó, khủng khoảng kinh tế toàn cầu đã tác động tiêu cực trên nhiều mặt đến nền kinh tế nước ta; tăng trưởng kinh tế giảm sút; các điểm yếu của nền kinh tế càng bộc lộ rõ hơn; nếu không khắc phục, thì khó có thể duy trì được tăng trưởng cao và bền vững trong những năm tiếp theo. Do đó, yêu cầu đổi mới và đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu kinh tế để vừa vượt qua được khủng hoảng, vừa cải thiện vị trí và đưa được nền kinh tế nước ta lên được giai đoạn phát triển cao hơn đã trở thành một yêu cầu cấp bách cả về trước mắt và lâu dài.

Năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) phản ánh hiệu quả của các nguồn lực được sử dụng vào sản xuất. Ngoài ra, TFP còn phản ánh hiệu quả do thay đổi công nghệ, trình độ tay nghề của công nhân, trình độ quản lý,… Nâng cao TFP tức là nâng cao hơn kết quả sản xuất với cùng đầu vào. Theo nhiều nghiên cứu, tất cả các nhân tố tổng hợp như thể chế kinh tế, yếu tố thị trường, trình độ khoa học công nghệ, cơ chế quản lý, tài nguyên thiên nhiên, lợi thế so sánh,… đều có vai trò đối với tăng trưởng và phát triển.

Về phương diện nguồn gốc, từ những nghiên cứu về thực tiễn hình thành, phát triển của kinh tế cổ phần trên thế giới, có thể suy ra rằng: Kinh tế cổ phần là sản phẩm tất yếu của tiến trình xã hội hóa sở hữu tư nhân dưới tác động của sự phát triển lực lượng sản xuất và cơ chế thị trường. Kinh tế thị trường càng phát triển, quá trình xã hội hóa càng diễn ra mạnh mẽ. Chính sự tác động đó làm cho những hình thức sở hữu thuần túy dần biến thành những hình thái phủ định chính bản thân nó thông qua sự vận động bên trong quan hệ sở hữu đó dưới sự tác động của lực lượng sản xuất.

Chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ là hai công cụ trọng yếu giữ vai trò quyết định trong việc quản lý, điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Chính sách tài khóa là các quan điểm, cơ chế và phương thức huy động các nguồn hình thành ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính có tính chất tập trung của Nhà nước để chi và sử dụng các khoản chi của ngân sách nhà nước theo kế hoạch từng năm tài chính. Chính sách tiền tệ là việc thực hiện các biện pháp, sử dụng các công cụ của Ngân hàng Nhà nước nhằm góp phần đạt được mục tiêu của chính sách kinh tế vĩ mô thông qua việc chi phối dòng chu chuyển tiền và khối lượng tiền.

Để góp phần vào việc tìm kiếm một mô hình mới đảm bảo mục tiêu chiến lược phát triển cân đối cả về lượng và chất ở nước ta trong giai đoạn tiếp theo của công cuộc đổi mới khoảng 2-3 thập kỷ tới, bài viết này xin đề xuất một mô hình mới - mô hình phát triển nhanh và bền vững với bốn trụ cột chính là: 1) đảm bảo tăng trưởng cao cả về lượng và chất; 2) áp dụng chiến lược CNH phát huy lợi thế so sánh động; 3) nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; và 4) mở rộng hội nhập quốc tế theo hướng kết hợp nội lực với ngoại lực.

Về cơ bản sự hình thành và phát triển các chuỗi giá trị nông sản toàn cầu cũng giống như sự hình thành và phát triển các chuỗi giá trị sản phẩm phi nông sản như đã trình bày trên đây. Tuy nhiên do những đặc thù rất riêng của sản xuất hàng hóa nông sản từ khâu canh tác trên đồng ruộng tới chế biến và tiêu thụ mà chuỗi giá trị hàng nông sản có những đặc thù và tính chất riêng cần lưu ý, nghiên cứu để tham gia thành công và có hiệu quả vào các chuỗi giá trị này.