Luật Doanh nghiệp 2005 quy định các công ty nhà nước phải chuyển đổi sang Luật Doanh nghiệp trước ngày 1/7/2010. Quy định này xuất phát từ chủ trương của Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khoá IX là “chuyển các doanh nghiệp mà Nhà nước giữ 100% vốn sang hình thức công ty TNHH một chủ sở hữu là Nhà nước...” và Hội nghị Trung ương 9 Khóa IX “khẩn trương chuyển các doanh nghiệp mà Nhà nước giữ 100% vốn sang hoạt động theo chế độ công ty TNHH một thành viên”. Thời điểm 1/7/2010 đã qua, nhưng không ít vấn đề vẫn đang tồn tại và tiếp tục phát sinh, kể cả nhận thức về việc chuyển đổi này.

Khủng hoảng tài chính bùng nổ tháng 9/2008 từ  nước Mỹ, nguyên nhân sâu xa là sự tích tụ các mâu thuẫn và mất cân đối nội tại của nền kinh tế Mỹ trong quá trình phát triển. Khủng hoảng tài chính đã lan nhanh và tác động làm suy thoái kinh tế thế giới. Chính phủ và các tổ chức tài chính quốc tế chung tay giải cứu thị trường tài chính, thực hiện các giải pháp kích thích kinh tế mà chính sách tài khoá đóng vai trò là cơ bản, chính sách tiền tệ hỗ trợ.

Ngân hàng Nhà nước đã triển khai quyết liệt, đề xuất kịp thời những giải pháp để xử lý những diễn biến không thuận chiều của thị trường: chính sách tiền tệ, tỷ giá được điều hành linh hoạt không những vừa đảm bảo mục tiêu chống suy giảm kinh tế, kiềm chế lạm phát mà còn phải thực hiện mục tiêu ổn định thị trường tài chính, hạn chế đến mức thấp nhất ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đến sự bất ổn của thị trường tài chính Việt Nam.

Áp lực từ khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu đang đặt ra bài toán phức tạp cho các nhà làm chính sách Việt Nam khi phải lựa chọn và xây dựng một giải pháp policy mix tối ưu thích ứng với sức chịu đựng của nền kinh tế trong ngắn hạn mà không phá huỷ nền tảng phát triển dài hạn. Trong thực tế, Chính phủ Việt Nam đã điều hành các chính sách vĩ mô thời gian qua khá linh hoạt trong những thời điểm nhạy cảm, góp phần giữ vững hệ thống doanh nghiệp và duy trì một môi trường vĩ mô phù hợp.

Mặc dù chịu tác động tiêu cực của khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới từ cuối năm 2008 đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự nỗ lực của các cấp, các ngành, của cộng đồng doanh nghiệp và dân cư, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, kinh tế nước ta đã ngăn chặn được suy giảm và dần tạo được đà tăng trưởng, kinh tế vĩ mô ổn định, an sinh xã hội được bảo đảm. Trong thời gian tới, kinh tế nước ta tiếp tục phát triển, nhưng đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức; việc nghiên cứu, rút ra bài học, quan điểm mang tính khoa học và thực tiễn, làm cơ sở cho hoạch định và điều hành chính sách tiền tệ, trong mối quan hệ với các chính sách kinh tế vĩ mô khác, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2009 và những năm tiếp theo là nhu cầu cần thiết.

Thị trường tiền tệ (TTTT) có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc truyền tải các tác động chính sách tiền tệ (CSTT) đến nền kinh tế, được xem là cơ sở hạ tầng cho lưu chuyển tiền tệ, cơ sở hạ tầng tốt thì luân chuyển tiền tệ thông suốt và ít rủi ro. Những diễn biến của TTTT trong thời gian qua  đã bộc lộ rõ những bất cập trong quá trình phát triển  của thị trường, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến cơ chế tác động và hiệu quả điều hành CSTT của NHNN ...

Chính sách tiền tệ (CSTT) là một công cụ quản lý kinh tế vĩ mô, trong thời gian qua, việc thực thi CSTT của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đóng góp tích cực cho sự ổn định thị trường tài chính, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, CSTT cũng đã có những bước đổi mới nhất định phù hợp với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Việc quốc tế hoá thương mại hàng hoá, đầu tư  và dịch vụ khi nền kinh tế Việt Nam hội nhập đã tạo điều kiện cho Việt Nam khuếch trương các hoạt động sản xuất và tiếp thị trên toàn thế giới.

Điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng nhìn lại cả một năm để đánh giá là một vấn đề rất lớn, thuộc về đơn vị chức năng hay những chuyên gia trực tiếp trong cuộc. Đặc biệt là bàn đến hai nội dung đó trong bối cảnh kinh tế vĩ mô của đất nước và quốc tế năm 2007 đầy nhậy cảm thì lại càng đòi hỏi sự thận trọng và nghiêm túc hơn. Tuy nhiên, là một người thường xuyên quan tâm, theo dõi về vấn đề này, tôi xin có một số suy nghĩ  xin được chia sẻ, trao đổi trên diễn đàn Tạp chí của ngành Ngân hàng.

Chuyên đề này sẽ bàn đến vấn đề lạm phát của Việt Nam trong bối cảnh hiện nay với ba phần. Phần thứ nhất ôn lại khung khổ lý thuyết về lạm phát, trong đó tập trung vào bản chất tiền tệ của lạm phát. Bối cảnh lạm phát của thế giới và ở Việt Nam hiện nay được mô tả ở phần hai với việc cố gắng đi tìm nguyên nhân lạm phát trên thế giới và mổ xẻ nguyên nhân lạm phát ở Việt Nam. Phần thứ ba sẽ tập trung vào việc điều hành chính sách tiền tệ với mục tiêu ngăn chặn lạm phát đang được thực hiện ở Việt Nam và đưa ra một số nhận xét đánh giá, từ đó rút ra được những gợi ý chính sách trong thời gian tới.