Trước yêu cầu đưa nền kinh tế đất nước vượt qua khó khăn, thách thức, phát triển nhanh, bền vững, giải quyết tốt an sinh xã hội, việc hỗ trợ kinh tế và khích cầu tiêu dùng, làm thay đổi nhận thức, định hướng kinh doanh cho doanh nghiệp trong nước, tạo đà và duy trì tốc độ tăng trưởng là những vấn đề hết sức quan trọng hiện nay.

Chuyên đề này tập trung rà soát lại một năm thực hiện quyết định về Tái cơ cấu nền kinh tế  những việc đã làm được, chỉ ra những khó khăn, vướng mắc đang gặp phải, đồng thời, đề xuất một vài giải pháp khắc phục trong thời gian tới.

Khác với quản lý nhà nước đối với khu vực doanh nghiệp tư nhân, trong quản lý nhà nước đối với các DNNN dễ có sự lẫn lộn với vai trò, chức năng, nhiệm vụ quản lý của chủ sở hữu Nhà nước. Do đó yêu cầu đặt ra là cần phân biệt chức năng quản lý hành chính nhà nước và chức năng quản lý của chủ sở hữu nhà nước, tách bạch chức năng, nhiệm vụ, nội dung của hai loại quản lý này trong quản lý DNNN.

Từ kinh nghiệm thực tế của các nước trên thế giới cho thấy để giải quyết vấn đề nợ xấu trong nền kinh tế phải mất một thời gian dài từ 5 – 10 năm, do vậy đối với Việt Nam cần phải có một lộ trình mang tính chiến lược cụ thể thì mới có thể giải quyết tận gốc rễ của vấn đề.

Với tác động của thế hội nhập quốc tế, việc bảo đảm hài hòa quy trình xây dựng chính sách pháp luật là một yêu cầu để đảm bảo tính tương đồng cho giao thương phát triển kinh tế. RIA sẽ là công cụ xây dựng chính sách pháp luật tốt, xác định rõ được mục tiêu nào cần tập trung giải quyết để giảm thiểu tác động không mong muốn, bảo đảm được tính cân xứng khi áp dụng các công cụ và chính sách pháp luật phù hợp với đối tượng của quy mô đó.

Sau nhiều năm mở rộng đầu tư công dẫn đến hệ quả là mức chi từ NSNN ở mức cao, dẫn đến sự thâm hụt NSNN thế tăng mạnh cả về số tuyệt đối và tỷ lệ trên GDP. Để bù đắp bội chi, Việt Nam buộc phải đi vay trong nước và vay nước ngoài. Do số nợ vay được sử dụng vào những mục đích không sinh lợi nên toàn bộ số chi trả nợ gốc phải trông chờ vào phát hành nợ mới, đặc biệt là vay trong nước và NSNN đang đứng trước vòng xoáy nợ nần với quy mô nợ ngày càng lớn.

Trong thực tế hoạt động phát triển nguồn nhân lực có thể được xem xét trên 3 nội dung là giáo dục đào tạo và phát triển. Giáo dục là những hoạt động học tập giúp cho con người bước vào một nghề nghiệp hoặc chuyển sang một nghề khác thích hợp hơn trong tương lai. Đào tạo là những hoạt động học tập nâng cao trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, trình độ lành nghề nhằm giúp người lao động thực hiện công việc hiện tại của họ tốt hơn. Phát triển là những hoạt động học tập định hướng và chuẩn bị cho người lao động tiếp cận với sự thay đổi của tổ chức và bắt kịp với nhịp độ thay đổi đó khi tổ chức thay đổi và phát triển hoặc nhằm phát triển sâu hơn kỹ năng làm việc của người lao động.

Để thoát khỏi nguy cơ tụt hậu của nền kinh tế thì điều cốt lõi trong thời điểm này là chúng ta phải xác định xây dựng một nền kinh tế phát triển theo định hướng độc lập và tự chủ. Theo đó, nâng cao yếu tố nội lực của nền kinh tế là việc làm cần được ưu tiên hàng đầu, đảm bảo lợi nhuận của doanh nghiệp và nhất thiết phải bảo vệ lợi ích quốc gia.

Để phục hồi tăng trưởng với sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân thì sẽ có ít nhất 2 vấn đề cần phải giải quyết: (1) Nâng cao chất lượng tăng trưởng với sự tham gia của tất cả các khu vực kinh tế trong đó có khu vực tư nhân và (2) Thúc đẩy đầu tư từ khu vực tư nhân.

Ngày 17/7/2012, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, trọng tâm là tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2011 - 2015”. Đây là căn cứ quan trọng để thúc đẩy việc tái cơ cấu DNNN, theo đó Mục tiêu tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước được đặt ra rất rõ ràng cụ thể, nhằm vào 2 vấn đề chính là ngành nghề lĩnh vực kinh doanh và hiệu quả sản xuất kinh doanh.