Việt Nam đã tiến hành đổi mới hơn 20 năm và đã đạt được những thành công rất đáng tự hào. Không những duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế liên tục cao (trung bình 7-8%/năm), mà còn là một trong những quốc gia đật được thành tựu cao nhất trong xóa đói, giảm nghèo và bảo đảm được trật tự an toàn xã hội. Đi đôi với những lực vượt bậc nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế, Đảng và Nhà nước Việt Nam không ngừng quan tâm đổi mới và hoàn thiện hệ thống thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, coi đây là khâu đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp phát triển đất nước

Chương trình tổng thể Cải cách hành chính (CCHC) cho 10 năm 2001-2010 đã được xây dựng và thông qua chính thức từ ngay đầu thập niên cùng với sự ra đời của Ban Chỉ đạo CCHC của Chính phủ do Thủ tướng Chính phủ trực tiếp làm Trưởng ban đã tạo ra nhiều điều kiện thuận lợi hơn nhiều chương trình cải cách khác đang được song song tiến hành. Nội dung của Chương trình cũng được sắp xếp thiết thực, hợp lý và những chương trình con bên trong cũng đã được cân nhắc lựa chọn chu đáo.

Chúng ta đều biết rằng, theo logic thông thường, một thể chế tốt sẽ tạo ra thành tích và một thể chế bất hợp lý sẽ không tạo ra thành tích. Tuy nhiên, trên thực tế, một số thể chế bất hợp lý vẫn tạo ra thành tích. Tại sao lại có hiện tượng như vậy?

Nền móng phát triển của một nước dựa trên một số định tố chủ yếu, bao gồm, nguồn nhân lực, hạ tầng cơ sở, hội nhập quốc tế, dung năng sáng tạo, phẩm chất cần kiệm, và chất lượng thể chế. Các định tố này có quan hệ tác động qua lại mật thiết với nhau, trong đó chất lượng thể chế đóng vai trò trụ cột, chi phối, có tính quyết định.

Chủ trương cải cách nền hành chính nhà nước ở Việt Nam được bắt đầu cuối những năm 80 của thế kỷ XX, gắn liền với thời điểm bắt đầu công cuộc đổi mới đất nước theo đường lối phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân.

Môi trường pháp quy như một bể bơi phức hợp. Cải cách thể chế tuân theo quy trình bốn bước của việc làm sạch bể bơi... Các chuyên gia luật pháp trong và ngoài nước chia sẻ quan điểm về cải cách thể chế và đơn giản hóa thủ tục hành chính ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.

Nhờ những cải cách tích cực mà Việt Nam đã thu được nhiều thành tựu quan trọng, tham gia ngày càng sâu rộng vào quá trình toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế; góp phần cho sự phát triển của đất nước, đưa Việt Nam vào vị trí xứng đáng trên thế giới. Tuy nhiên, những cải cách của Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn nên kết quả chưa tương xứng với kỳ vọng và tiềm năng của đất nước.

Việc cải cách nền hành chính (CCHC) Nhà nước đã được đề cập rất sớm và được nhắc lại khá nhiều lần trong các văn kiện của Ðảng và Nhà nước ta. CCHC là một biện pháp thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Năm 2007 được Chính phủ xác định là năm CCHC, lấy CCHC làm khâu đột phá để tăng trưởng, phát triển kinh tế. Ðến nay, việc thực hiện chương trình này đã đi hết giai đoạn I (2001-2005) và 1/3 thời gian của giai đoạn II (2006-2010). Ðể có được cái nhìn tổng quát hơn về CCHC ở Việt Nam trong những năm qua và những vấn đề đặt ra cần giải quyết trong những năm tới, chúng tôi giới thiệu cùng bạn đọc bài viết chung quanh vấn đề này.

Nhìn nhà nước trước hết ở nền hành chính. Nền hành chính Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi lớn. Cải cách hành chính đang được đẩy mạnh và đề án 30 rà soát luật theo hướng vì nhân dân, làm cho chức năng phục vụ của chính phủ rõ nét hơn. Theo chương trình cải cách hành chính đến 2010, bộ máy hành chính từ trên xuống dưới đã được xắp xếp còn 26 bộ và cơ quan ngang bộ từ 36 bộ trước đây.