Mới đây, trong buổi làm việc với một số cơ quan về đánh giá nguồn lực phát triển đất nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu làm rõ, hoàn thiện một số nội dung lớn liên quan Chiến lược thương hiệu quốc gia thế hệ mới.

Nhằm chuyển định vị Việt Nam từ điểm đến với chi phí cạnh tranh sang quốc gia đổi mới sáng tạo, xanh, tin cậy, có năng lực công nghệ và bản sắc văn hóa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đánh giá đúng, đủ các nguồn lực phát triển của đất nước, trong đó xác định nguồn lực có lợi thế nổi trội, nguồn lực có thể huy động ngay, nguồn lực tiềm năng, chưa được chuyển hóa thành động lực phát triển; lưu ý đánh giá kỹ thực trạng các nguồn lực, nhất là về văn hóa, con người, thương hiệu quốc gia và niềm tin xã hội. Đây được coi là nguồn lực nội sinh quan trọng, nhưng chưa được phát huy tương xứng. Trong mô hình tăng trưởng mới, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn phải được coi là sức mạnh mềm, nguồn lực sáng tạo, thương hiệu quốc gia, động lực thu hút đầu tư, du lịch, nhân tài và công nghệ.

Theo đồng chí Vũ Thu Thủy, Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), để xây dựng thương hiệu quốc gia, ngành văn hóa cần định vị được những giá trị cốt lõi như sức mạnh nội sinh và bản sắc dân tộc hiện nay chúng ta đang có gì. Trong những năm qua, Việt Nam được bè bạn quốc tế biết đến với hình ảnh là đất nước yên bình, xã hội an toàn, có nhiều nét văn hóa bản địa độc đáo.

Tuy vậy, những danh tiếng đó chỉ là điều kiện cần, muốn đi xa hơn chúng ta cần xây dựng thương hiệu quốc gia mạnh mẽ hơn nữa, trong đó nền kinh tế tự chủ là điều kiện tiên quyết. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đề ra yêu cầu dịch chuyển mô hình tăng trưởng từ dựa vào tài nguyên, thâm dụng lao động giá rẻ sang dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trên thực tế, việc khuyến khích doanh nghiệp nội địa vươn lên các phân khúc cao hơn trong nghiên cứu và phát triển (R&D), thiết kế sản phẩm, và xây dựng thương hiệu riêng là một hướng đi hiệu quả.

Phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La là một trong số ít địa phương đã xây dựng thương hiệu ở cấp quốc gia và quốc tế. Với lợi thế là một địa phương giàu có về tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa, Mộc Châu không chạy theo xu hướng đô thị hóa ồ ạt mà nhấn mạnh vào bản sắc văn hóa của các dân tộc thiểu số bản địa, kết hợp với vùng cây nguyên liệu thành tài sản chiến lược. Địa phương thành công trong việc xã hội hóa, thu hút đầu tư vào các dự án hạ tầng du lịch quy mô lớn, có tính điểm nhấn khu vực, như cầu kính Bạch Long đạt kỷ lục Guinness đã tạo ra “điểm nhấn” định vị trực quan trên bản đồ du lịch quốc tế. Địa phương tạo được sự kết nối nhiều mô hình liên kết giữa nông nghiệp và du lịch.

Qua đó, du lịch phát triển, giúp thương hiệu nông sản được quảng bá rộng rãi. Đến nay, nhiều đặc sản địa phương nổi tiếng như chè Shan tuyết, mận hậu, sữa Mộc Châu đã có sức hấp dẫn, thu hút du khách như một đặc điểm riêng của Mộc Châu. Tất cả đã dần hình thành và tạo nên chuỗi giá trị khép kín, bền vững, khẳng định danh tiếng của cao nguyên Mộc Châu, từ cao nguyên nông nghiệp đến “Điểm đến Thiên nhiên hàng đầu châu Á và thế giới” theo World Travel Awards (WTA) bình chọn.

Nhìn rộng ra cấp tỉnh, Sơn La là một “hiện tượng” về xây dựng thương hiệu nông sản cấp khu vực. Từ một tỉnh miền núi nghèo, thâm canh nương rẫy là chủ yếu, Sơn La đã bứt phá thành tỉnh có diện tích cây ăn quả lớn thứ 2 cả nước và là trung tâm chế biến, xuất khẩu nông sản hàng đầu sang các thị trường khó tính như Mỹ, châu Âu…

Theo Thạc sĩ Lò Thị Hồng Nhung, giảng viên Trường đại học Tây Bắc, sở dĩ Sơn La xây dựng được thương hiệu địa phương là nhờ quyết liệt dịch chuyển mô hình tăng trưởng tăng năng suất nhân tố tổng hợp (TFP). Thương hiệu địa phương mạnh đã được xây dựng bằng hệ tư duy nhất quán của cấp ủy, chính quyền các cấp, cùng sự đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp, mỗi người lao động nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm, chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế. Đó chính là cách biến tiềm năng thành động lực phát triển như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo.

Báo Nhân dân điện tử